1. Phòng, chống nắng, nóng, dịch bệnh cho gia súc, gia cầm
Thường xuyên cập nhật bản tin dự báo thời tiết trên các phương tiện thông tin đại chúng của Trung ương và địa phương. Đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền, hướng dẫn người chăn nuôi gia súc, gia cầm áp dụng các biện pháp phòng, chống nắng, nóng, dịch bệnh hay xảy ra vào mùa hè cho từng đối tượng vật nuôi; các biện pháp, kỹ thuật chữa cảm nắng, cảm nóng cho gia súc, gia cầm và đảm bảo an toàn dịch bệnh cho đàn vật nuôi.
1.1. Chuồng trại
Kiểm tra, gia cố lại chuồng nuôi đảm bảo chắc chắn, sạch sẽ, thoáng mát, thích hợp với từng đối tượng vật nuôi. Phủ lá cọ, trồng cây dây leo phủ lên mái chuồng hoặc làm trần mái bằng vật liệu cách nhiệt để chống nắng, nóng trực tiếp. Những ngày nắng, nóng phun nước lên mái chuồng, phun sương trong chuồng nuôi và bố trí đủ quạt điện để quạt mát, tránh làm tăng độ ẩm trong chuồng nuôi. Chuẩn bị đầy đủ phên, lưới chống nóng, bạt để chủ động che chắn chống nắng và chống mưa vào chuồng nuôi.
Khơi thông rãnh thoát nước thải và xử lý chất thải đảm bảo vệ sinh môi trường theo đúng quy định. Đối với chăn nuôi lợn và trâu bò: Hàng ngày thu gom, chuyển phân, chất thải ra khỏi chuồng và đưa vào nơi ủ riêng.
Đối với các trang trại chăn nuôi công nghiệp, quy mô lớn cần chủ động nguồn cung cấp điện, nước để đảm bảo phục vụ sản xuất liên tục. Trồng cây xung quanh khu vực chuồng nuôi tạo bóng mát.
1.2. Chế độ chăm sóc nuôi dưỡng
1.2.1. Thức ăn, nước uống:
- Tăng cường thức ăn giàu đạm; giảm tinh bột, chất béo trong khẩu phần. Những đợt nắng nóng kéo dài chú ý chia khẩu phần cho ăn nhiều bữa, cho ăn vào lúc sáng sớm, chiều mát và buổi tối, hạn chế cho ăn vào buổi trưa. Những ngày nắng nóng, tăng cường khẩu phần thức ăn xanh.
Cung cấp đủ nước sạch, bổ sung chất điện giải và bổ sung các loại vitamin đặc biệt là Vitamin C cho gia súc, gia cầm uống để tăng sức đề kháng và giải nhiệt.
1.2.2. Mật độ chăn nuôi:
Hướng dẫn các cơ sở chăn nuôi san thưa, giảm mật độ nuôi để đảm bảo an toàn cho vật nuôi, nhất là đối với phương thức nuôi nhốt hoàn toàn: Trâu, bò tối thiểu 4-5 m2/con; lợn nái 3-4 m2/con, lợn thịt 2 m2/con; dê sinh sản 1,8-2 m2/con, dê hậu bị và nuôi thịt 0,5-1 m2/con; gà con úm 50-60 con/m2, gà 0,5-1,0kg nhốt 20-30 con/m2, gà 2-3kg nhốt 7-10 con/m2, gà giống, gà đẻ 3-5 con/m2. Bổ sung máng ăn, máng uống; tăng cường che chắn, làm mát và tạo độ thông thoáng trong và ngoài chuồng nuôi.
1.2.3. Quản lý vật nuôi:
Đối với trâu, bò, lợn mùa nắng nóng nên tắm chải từ 2-3 lần/ngày để làm giảm nhiệt cho cơ thể và phòng, chống các bệnh ngoài da. Thời gian chăn thả gia súc: Buổi sáng từ 6-9 giờ sáng, buổi chiều chăn thả muộn từ 16-18 giờ. Những ngày nắng nóng, thời điểm nhiệt độ thường cao nhất là từ 12-16 giờ trong ngày, không chăn thả và cho trâu, bò nghỉ làm việc, nhốt tại chuồng hoặc tại các khu vực có bóng mát, cây xanh.
Đối với gà nuôi nhốt những ngày nắng nóng có thể thả gà ra vườn, gốc cây quanh chuồng. Đối với gà đẻ tránh nuôi quá béo bằng cách giảm bớt năng lượng trong khẩu phần, cho ăn thêm rau xanh, cho ăn cám chất lượng tốt.
1.2.4. Vận chuyển vật nuôi
Nên vận chuyển vật nuôi vào sáng sớm, chiều mát, đảm bảo mật độ vận chuyển. Vận chuyển đường dài chú ý xây dựng lộ trình cho vật nuôi nghỉ ngơi, bổ sung thức ăn, nước uống và kiểm tra sức khỏe trong quá trình vận chuyển.
1.3. Công tác vệ sinh thú y
Tăng cường vệ sinh, tẩy uế chuồng trại và dụng cụ chăn nuôi, định kỳ phun thuốc sát trùng, tiêu độc để chống ve, mòng, ruồi, muỗi, bọ mạt... là những tác nhân truyền và gây bệnh trong mùa hè.
Đảm bảo chuồng nuôi luôn sạch sẽ, khô ráo, cống rãnh không đọng phân, nước thải nhằm hạn chế phát sinh ruồi, muỗi, và các sinh vật gây bệnh khác.
Định kỳ 2-3 lần/tuần phun thuốc sát trùng chuồng trại và khu vực xung quanh.
Tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin để phòng bệnh, ký sinh trùng cho vật nuôi; diệt chuột, bọ xung quanh chuồng trại.
Thường xuyên kiểm tra, giám sát, theo dõi phát hiện sớm các gia súc, gia cầm ốm, bị bệnh để cách ly, điều trị, xử lý kịp thời tránh lây lan dịch bệnh
2. Một số biện pháp phòng, chống nắng nóng, dịch bệnh cho thuỷ sản
2.1. Đối với thuỷ sản nuôi trong ao, bể
Kiểm tra bờ, cống ao, bể để tránh hiện tượng rò rỉ nước. Duy trì mực nước trong ao, bể trên 1,5 m, tích cực tạo ôxy cho ao, bể nuôi bằng máy quạt nước, máy sục khí vào thời điểm 10-18 giờ và ban đêm. Những nơi có điều kiện thay nước có thể thay từ 15-20% lượng nước cũ và cấp thêm nước mới vào ao, bể dưới dạng phun mưa (tốt nhất vào sáng sớm).
Dùng lưới lan che phủ 2/3 diện tích mặt ao, bể, phủ lưới lan cao hơn mặt nước 2m để hạn chế bức xạ của ánh sáng mặt trời, ổn định nhiệt độ nước trong ao, tránh gây sốc cho thủy sản nuôi.
Giảm 50% lượng thức ăn khi trời nắng nóng gay gắt. Bổ sung Vitamin C, khoáng chất, chế phẩm sinh học vào thức ăn nhằm tăng cường sức đề kháng, duy trì đàn thuỷ sản nuôi.
Hằng tuần nên dùng vôi bột hòa tan tạt đều khắp ao vào buổi chiều mát để khử trùng nguồn nước và ổn định pH trong ao với lượng 2-3 kg vôi bột/100m3 nước (Lưu ý: Những ngày nắng nóng phải ngâm vôi từ đêm hôm trước, không hoà vôi tạt trực tiếp vào ao).
Chủ động thu hoạch thuỷ sản nuôi khi đạt kích cỡ thương phẩm hoặc san thưa mật độ ngay khi thiếu nước, hạn hán xảy ra.
2.2. Đối với thủy sản nuôi trong lồng, bè
Cơ sở nuôi đảm bảo mật độ lồng nuôi phù hợp; thường xuyên theo dõi, kiểm tra sức khỏe thủy sản nuôi, thu gom thức ăn thừa, xác thủy sản chết, sử dụng lưới lan che bề mặt lồng nuôi để giảm ánh sáng trực tiếp xuống lồng nuôi.
Khi mực nước trên sông/hồ giảm cần hạ thấp lồng nuôi hoặc di chuyển lồng nuôi đến nơi có mực nước sâu để bảo đảm độ sâu luôn ở mức 2,5-3,0 m. Giảm 50-70% lượng thức ăn hàng ngày hoặc ngừng cho ăn vào những ngày nắng nóng gay gắt. Chọn loại thức ăn có hàm lượng dinh dưỡng cao kết hợp với việc bổ sung Vitamine C, khoáng chất, chế phẩm để duy trì sức khỏe thuỷ sản nuôi.
Thường xuyên theo dõi, kiểm tra sức khỏe thủy sản nuôi, thu gom thức ăn thừa, xác thủy sản bệnh, chết, vệ sinh lồng nuôi. Treo túi vôi từ 2-4 túi, mỗi túi 2- 4 kg ở lồng nuôi để hạn chế sự phát triển của mầm bệnh.
Chuẩn bị sẵn sàng máy bơm, máy sục khí, trang thiết bị cần thiết và nhiên vật liệu ứng phó với các biến động môi trường. Thường xuyên kiểm tra môi trường và hoạt động của thủy sản nuôi, nhất là vào sáng sớm, chiều tối. Kiểm tra phát hiện sớm những biểu hiện bất thường để kịp thời xử lý.
Tiến hành thu tỉa khi thủy sản nuôi đạt kích cỡ thương phẩm. Hạn chế đánh bắt, san thưa, vận chuyển, thả giống vào những ngày nắng nóng, thời điểm nắng nóng trong ngày.
2.3. Đối với thuỷ sản nuôi trong ruộng lúa
Cần đảm bảo lượng nước đầy đủ, tránh nước rò rỉ bằng cách đóng cống, đầm nén chặt bờ và chủ động được nguồn nước cấp để có thể dâng mực nước lên khi cần thiết.
Đào mương, chuôm tạo làm nơi trú ẩn cho cá (độ sâu của mương, chuôm đảm bảo từ 1,5-2m) vào những ngày nắng nóng kéo dài. Nếu ruộng nhỏ, đào một chuôm, nếu là ruộng lớn thì đào 2-3 chuôm ở giữa ruộng hoặc ven bờ ruộng, diện tích chuôm chiếm 2-3% tổng diện tích ruộng; xung quanh mương, chuôm nuôi cá có thể trồng các giàn cây che bóng.
Trung tâm Dịch vụ công xã Yên Phú
