Gìn giữ giá trị văn hóa tốt đẹp của Tết Trung thu
Hình ảnh ánh trăng rằm, đèn ông sao, tiếng trống múa lân, mâm cỗ Trung thu cùng những câu chuyện dân gian đã trở thành một phần ký ức đẹp của nhiều thế hệ người Việt. Những hoạt động vui Tết Trung thu góp phần giáo dục trẻ em về truyền thống gia đình, tình yêu quê hương, tinh thần đoàn kết và nét đẹp văn hóa dân tộc.
Trong đời sống hiện đại, việc tổ chức Trung thu cần tiếp tục gìn giữ những giá trị truyền thống tốt đẹp, đồng thời bảo đảm thiết thực, tiết kiệm, văn minh, phù hợp với điều kiện của từng địa phương, đơn vị và gia đình. Đặc biệt, cần dành sự quan tâm nhiều hơn đối với trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, trẻ em khuyết tật, trẻ em thuộc hộ nghèo, cận nghèo và trẻ em ở những địa bàn còn nhiều khó khăn, để mọi trẻ em đều có cơ hội được vui Tết Trung thu.
Bảo vệ quyền trẻ em là trách nhiệm của gia đình và toàn xã hội
Trẻ em có quyền được sống, được chăm sóc sức khỏe, học tập, vui chơi, phát triển và được bảo vệ trước mọi hình thức bạo lực, xâm hại, bóc lột và đối xử gây tổn hại. Gia đình giữ vai trò đầu tiên và quan trọng nhất trong bảo vệ trẻ em. Cha mẹ, người chăm sóc cần thường xuyên quan tâm, lắng nghe, trò chuyện với trẻ; hướng dẫn trẻ kỹ năng nhận biết nguy cơ, kỹ năng từ chối những hành vi không phù hợp và chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ khi cảm thấy không an toàn. Nhà trường, các tổ chức, đoàn thể và cộng đồng cần phối hợp chặt chẽ trong quản lý, chăm sóc trẻ em; kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường, các trường hợp trẻ em có nguy cơ bị bạo lực, xâm hại, bóc lột, bỏ rơi hoặc gặp hoàn cảnh đặc biệt để có biện pháp hỗ trợ phù hợp. Đối với trẻ em sử dụng mạng xã hội, điện thoại thông minh và Internet, cha mẹ cần quan tâm hướng dẫn các em bảo vệ thông tin cá nhân; không chia sẻ hình ảnh, địa chỉ, số điện thoại hoặc thông tin riêng tư cho người lạ; cảnh giác với hành vi dụ dỗ, lừa đảo, đe dọa và các nội dung không phù hợp trên môi trường mạng.
Lựa chọn thực phẩm Trung thu an toàn
Bánh Trung thu, bánh kẹo, nước giải khát và nhiều loại thực phẩm được tiêu thụ nhiều trong dịp này. Để phòng ngừa ngộ độc thực phẩm và bảo vệ sức khỏe, người dân cần lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng; có nhãn hàng hóa đầy đủ; còn thời hạn sử dụng; bao bì nguyên vẹn và được bảo quản theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Không nên mua bánh Trung thu, bánh kẹo được bày bán tại những địa điểm không bảo đảm vệ sinh, sản phẩm không có nhãn mác, không rõ cơ sở sản xuất hoặc có dấu hiệu bị mốc, biến dạng, đổi màu, có mùi vị bất thường.
Đối với thực phẩm chế biến tại các chương trình “Đêm hội Trăng rằm”, liên hoan, phá cỗ tập trung đông trẻ em, đơn vị tổ chức phải đặc biệt chú trọng nguồn gốc thực phẩm, điều kiện chế biến, vận chuyển và bảo quản; hạn chế tối đa nguy cơ xảy ra ngộ độc thực phẩm.
Khi phát hiện thực phẩm nghi ngờ không bảo đảm an toàn, người dân không nên tiếp tục sử dụng và cần phản ánh tới cơ quan có thẩm quyền để kiểm tra, xử lý.
Nói không với đồ chơi nguy hiểm, không rõ nguồn gốc
Dịp Trung thu cũng là thời điểm thị trường đồ chơi trẻ em trở nên sôi động. Các bậc phụ huynh cần lựa chọn đồ chơi phù hợp với độ tuổi của trẻ, có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm chất lượng và an toàn trong quá trình sử dụng.
Không nên cho trẻ sử dụng các loại đồ chơi sắc nhọn, dễ gây cháy nổ, phát ra âm thanh quá lớn, đồ chơi chứa các chi tiết nhỏ không phù hợp với độ tuổi hoặc các sản phẩm có nguy cơ gây thương tích.
Cần hạn chế và không khuyến khích trẻ sử dụng các loại đồ chơi có nội dung kích động bạo lực hoặc mô phỏng vũ khí nguy hiểm. Thay vào đó, nên ưu tiên các loại đồ chơi dân gian, đồ chơi giáo dục, sáng tạo, thân thiện với môi trường và phù hợp với nét đẹp văn hóa truyền thống.
Chủ động phòng dịch bệnh và tai nạn thương tích
Khi tham gia các hoạt động Trung thu tập trung đông người, trẻ em cần được hướng dẫn giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên, ăn uống hợp vệ sinh và thực hiện các biện pháp phòng bệnh phù hợp.
Cha mẹ và người chăm sóc cần đặc biệt chú ý phòng ngừa các tai nạn thường gặp như tai nạn giao thông, đuối nước, bỏng, điện giật, ngã, vật sắc nhọn gây thương tích và trẻ bị thất lạc tại nơi đông người.
Khi đưa trẻ đi xem múa lân, rước đèn hoặc tham gia các chương trình đông người, người lớn cần trực tiếp quản lý trẻ nhỏ, không để trẻ tự ý đi xa khỏi khu vực tổ chức. Trẻ lớn hơn cần được hướng dẫn ghi nhớ họ tên, số điện thoại của cha mẹ hoặc người thân và địa điểm liên hệ khi bị lạc.
Đối với các loại đèn lồng, đồ chơi có sử dụng pin, điện hoặc nguồn nhiệt, phải kiểm tra kỹ trước khi cho trẻ sử dụng. Không để trẻ tự ý tiếp xúc với nguồn điện, lửa và các thiết bị có nguy cơ cháy nổ.
An toàn của trẻ em là yêu cầu trước tiên”
Đối với các cơ quan, đơn vị, trường học, thôn và tổ chức tổ chức các chương trình Trung thu, an toàn của trẻ em phải được xác định là yêu cầu trước tiên trong toàn bộ quá trình chuẩn bị và tổ chức hoạt động. Trước khi diễn ra chương trình, cần chủ động kiểm tra toàn bộ địa điểm, hệ thống điện, thiết bị âm thanh, ánh sáng, sân khấu, mái che, khu vực vui chơi, lối ra vào và các điều kiện có liên quan. Các thiết bị điện phải được bố trí an toàn, dây dẫn điện không để ở vị trí trẻ em có thể tiếp xúc hoặc gây vấp ngã. Không tổ chức các hoạt động vui Trung thu tại những khu vực có nguy cơ cao về sạt lở, ngập úng, nước sâu, cháy nổ, tai nạn giao thông hoặc những địa điểm không bảo đảm điều kiện an toàn. Đối với chương trình tập trung đông trẻ em, đơn vị tổ chức cần bố trí đầy đủ người phụ trách tại từng khu vực để hướng dẫn, quản lý số lượng trẻ, kiểm soát lối ra vào và kịp thời xử lý các tình huống phát sinh. Trẻ nhỏ cần được bàn giao, đón trả cho cha mẹ hoặc người chịu trách nhiệm chăm sóc, hạn chế nguy cơ trẻ tự ý rời khỏi khu vực tổ chức.
Đồng thời, cần chủ động xây dựng phương án ứng phó với các tình huống khẩn cấp, nhất là tai nạn thương tích, ngộ độc thực phẩm, cháy nổ, thời tiết bất thường và trường hợp trẻ em bị thất lạc; xác định rõ người chịu trách nhiệm xử lý, khu vực sơ cứu và phương án liên hệ cơ quan chức năng khi cần thiết. Trong điều kiện thời tiết có mưa lớn, giông lốc hoặc xuất hiện các yếu tố không bảo đảm an toàn, cần chủ động điều chỉnh thời gian, địa điểm, quy mô hoặc tạm dừng hoạt động, tuyệt đối không vì chương trình đã chuẩn bị mà đặt trẻ em trước nguy cơ mất an toàn.
Hãy nhớ Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111
Khi phát hiện hoặc nghi ngờ trẻ em bị bạo lực, xâm hại, bóc lột, bỏ rơi; trẻ em gặp nguy hiểm hoặc cần tư vấn, hỗ trợ, người dân và chính trẻ em có thể gọi Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em số 111. Cha mẹ và nhà trường cần hướng dẫn để trẻ ghi nhớ số 111, đồng thời giúp các em hiểu rằng khi bản thân hoặc một bạn nhỏ khác gặp nguy hiểm, các em cần nhanh chóng tìm người lớn đáng tin cậy để trợ giúp, không im lặng và không che giấu sự việc.
Mỗi cuộc gọi, mỗi thông tin được phản ánh kịp thời có thể góp phần ngăn chặn những nguy cơ gây tổn hại và bảo vệ an toàn cho trẻ em.
Một mùa Trung thu ý nghĩa không chỉ được tạo nên bởi những chiếc đèn lồng rực rỡ, những phần quà hay những mâm cỗ đầy đủ, mà quan trọng hơn là trẻ em được sống trong tình yêu thương, được lắng nghe, được tôn trọng và được bảo vệ. Mỗi gia đình, nhà trường, cơ quan, tổ chức và mỗi người dân hãy cùng nâng cao trách nhiệm, dành sự quan tâm thiết thực cho trẻ em; tổ chức các hoạt động Trung thu vui tươi, lành mạnh, tiết kiệm và an toàn. Hãy để mỗi chiếc đèn Trung thu được thắp lên cùng niềm vui, sự yêu thương và trách nhiệm. Bảo đảm an toàn cho trẻ em không chỉ trong đêm Trung thu mà trong mọi ngày chính là trách nhiệm của gia đình và toàn xã hội.
Cao Tùng
