Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 gắn liền với một dấu mốc quan trọng trong lịch sử phát triển văn hóa dân tộc. Cách đây 80 năm, ngày 24/11/1946, Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất được tổ chức tại Nhà hát Lớn Hà Nội, với sự tham dự của Chủ tịch Hồ Chí Minh và hơn 200 đại biểu là những nhà hoạt động văn hóa, trí thức, văn nghệ sĩ trên cả nước. Diễn ra trong bối cảnh đất nước vừa giành được độc lập, hội nghị đã đặt nền móng quan trọng cho sự nghiệp xây dựng nền văn hóa mới của Việt Nam. Tại hội nghị, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định vai trò to lớn của văn hóa đối với vận mệnh dân tộc qua tư tưởng “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”, đồng thời đề cao việc xây dựng nền văn hóa lấy hạnh phúc của Nhân dân và lợi ích của dân tộc làm cơ sở. Trải qua tám thập kỷ, tư tưởng ấy vẫn giữ nguyên giá trị, khẳng định văn hóa không chỉ là những giá trị truyền thống được lưu giữ qua nhiều thế hệ mà còn là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh quan trọng và động lực thúc đẩy đất nước phát triển nhanh, bền vững. Việc lựa chọn ngày 24/11 làm Ngày Văn hóa Việt Nam vì vậy không chỉ mang ý nghĩa tưởng nhớ một sự kiện lịch sử đặc biệt mà còn thể hiện sự trân trọng, kế thừa và phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc trong giai đoạn phát triển mới.
Mục đích quan trọng của Ngày Văn hóa Việt Nam là nâng cao nhận thức của toàn xã hội về vị trí, vai trò của văn hóa trong đời sống, khẳng định phát triển văn hóa phải được đặt ngang tầm với phát triển kinh tế, chính trị và xã hội. Văn hóa là kết tinh của lịch sử, truyền thống, phong tục, tập quán, ngôn ngữ, chữ viết, tín ngưỡng, nghệ thuật, tri thức dân gian và những chuẩn mực đạo đức tốt đẹp được các thế hệ người Việt Nam gìn giữ, bồi đắp. Văn hóa còn hiện diện trong cách ứng xử giữa con người với con người, trong tình yêu thương gia đình, tinh thần đoàn kết xóm làng, truyền thống hiếu học, lòng nhân ái, sự sẻ chia và trách nhiệm đối với cộng đồng. Tôn vinh văn hóa cũng chính là tôn vinh những giá trị làm nên bản sắc và sức mạnh tinh thần của dân tộc Việt Nam. Thông qua Ngày Văn hóa Việt Nam, mỗi người có thêm cơ hội tìm hiểu lịch sử, trân trọng di sản, nâng cao ý thức bảo tồn các giá trị truyền thống, đồng thời tiếp thu có chọn lọc những thành tựu văn hóa tiến bộ của nhân loại. Đặc biệt, việc giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ có ý nghĩa hết sức quan trọng, giúp các em hiểu hơn về cội nguồn, nuôi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước, hình thành lối sống lành mạnh, có trách nhiệm và ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc trong thời kỳ hội nhập.
Một ý nghĩa thiết thực khác của Ngày Văn hóa Việt Nam là tạo điều kiện để người dân được trực tiếp tham gia sáng tạo, tiếp cận và thụ hưởng các giá trị văn hóa. Văn hóa không chỉ tồn tại trong các bảo tàng, di tích hay những tác phẩm nghệ thuật mà cần hiện diện thường xuyên trong đời sống của mỗi người, mỗi gia đình và cộng đồng dân cư. Các hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, trình diễn dân ca, dân vũ, nhạc cụ dân tộc, giới thiệu trang phục truyền thống, ẩm thực, nghề thủ công, trò chơi dân gian và trải nghiệm di sản là những hình thức thiết thực giúp kết nối các thế hệ, tăng cường hiểu biết, gìn giữ những giá trị tốt đẹp và làm phong phú đời sống tinh thần của Nhân dân. Việc phát triển văn hóa còn gắn với mở rộng cơ hội tiếp cận các thiết chế văn hóa, thư viện, bảo tàng, không gian sinh hoạt cộng đồng và các hoạt động nghệ thuật. Đặc biệt, Quốc hội đã quy định ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương; việc miễn hoặc giảm phí, lệ phí dịch vụ tham quan tại các cơ sở văn hóa, thể thao công lập được thực hiện theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Đây là chính sách góp phần tạo điều kiện để người dân có thêm thời gian tham gia các hoạt động văn hóa, tìm hiểu di sản, nghỉ ngơi và gắn kết gia đình. Ngày Văn hóa Việt Nam vì thế không chỉ là một ngày kỷ niệm mà còn hướng tới trở thành ngày hội thực sự của toàn dân, nơi mỗi người vừa là chủ thể gìn giữ, sáng tạo văn hóa, vừa được trực tiếp hưởng thụ những thành quả phát triển văn hóa của đất nước.
Năm 2026, Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 được gắn kết với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc 18/11, hình thành Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết toàn dân tộc từ ngày 18 đến ngày 24/11. Sự kết hợp này mang ý nghĩa sâu sắc bởi văn hóa là sợi dây kết nối các cộng đồng, bồi đắp tình yêu thương, sự đồng thuận và tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc, các thế hệ và các tầng lớp Nhân dân. Mỗi dân tộc có những phong tục, tập quán và sắc thái văn hóa riêng, nhưng tất cả cùng hòa quyện, làm nên nền văn hóa Việt Nam thống nhất trong đa dạng. Tại tỉnh Tuyên Quang, vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa và bản sắc các dân tộc, việc tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết là dịp để tôn vinh những giá trị văn hóa đặc sắc, tăng cường giao lưu, hiểu biết và củng cố tình đoàn kết trong cộng đồng. Những hoạt động văn nghệ quần chúng, giao lưu văn hóa truyền thống, giới thiệu sản phẩm địa phương, trò chơi dân gian và sinh hoạt cộng đồng không chỉ góp phần tạo không khí vui tươi, phấn khởi mà còn khơi dậy niềm tự hào về truyền thống quê hương, nâng cao ý thức bảo tồn, phát huy di sản văn hóa. Đồng thời, việc gắn kết các hoạt động văn hóa với xây dựng nông thôn mới, chỉnh trang cảnh quan, giữ gìn vệ sinh môi trường, phát huy tình làng nghĩa xóm và chăm lo những người có hoàn cảnh khó khăn góp phần xây dựng cộng đồng dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no và hạnh phúc.
Đối với xã Yên Phú, Ngày Văn hóa Việt Nam là dịp để mỗi người dân thêm trân trọng những giá trị văn hóa truyền thống của quê hương, phát huy bản sắc của các dân tộc cùng sinh sống trên địa bàn và nâng cao ý thức xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. Việc bảo tồn văn hóa cần bắt đầu từ những hành động gần gũi, thiết thực như giữ gìn tiếng nói, trang phục, phong tục, tập quán tốt đẹp, những làn điệu dân ca, điệu múa truyền thống, các nghề thủ công và tri thức dân gian có giá trị; đồng thời quan tâm truyền dạy, giới thiệu những nét đẹp ấy cho thế hệ trẻ. Mỗi gia đình cần phát huy truyền thống hiếu học, kính trên nhường dưới, tôn trọng người cao tuổi, quan tâm chăm sóc trẻ em, xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội, bài trừ những hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan và các hành vi trái với chuẩn mực đạo đức, pháp luật. Trong đời sống cộng đồng, người dân cần tích cực tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, xây dựng gia đình văn hóa, thôn văn hóa; giữ gìn môi trường sống xanh, sạch, đẹp, bảo vệ các công trình văn hóa công cộng và ứng xử văn minh trên không gian mạng. Những việc làm giản dị nhưng được duy trì thường xuyên sẽ góp phần tạo dựng môi trường văn hóa lành mạnh, củng cố tình đoàn kết, nâng cao chất lượng cuộc sống và gìn giữ nét đẹp của quê hương cho các thế hệ mai sau.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, phát huy giá trị văn hóa truyền thống còn cần gắn với đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ. Những hình ảnh đẹp về quê hương, câu chuyện lịch sử, nét sinh hoạt văn hóa của đồng bào các dân tộc, nghề truyền thống, ẩm thực và các sản phẩm mang bản sắc địa phương có thể được giới thiệu, quảng bá thông qua các nền tảng truyền thông số, góp phần lan tỏa hình ảnh quê hương đến đông đảo công chúng. Tuy nhiên, việc quảng bá văn hóa cần đi đôi với tôn trọng tính nguyên bản, gìn giữ các giá trị truyền thống, bảo đảm thông tin chính xác, không làm sai lệch hoặc thương mại hóa thiếu phù hợp những giá trị văn hóa của cộng đồng. Phát triển các sản phẩm văn hóa, dịch vụ và du lịch gắn với bản sắc địa phương cần hướng tới lợi ích lâu dài của người dân, bảo tồn cảnh quan thiên nhiên và bảo vệ môi trường. Đặc biệt, cần phát huy vai trò của nghệ nhân, người cao tuổi, người có uy tín và những người am hiểu văn hóa truyền thống trong việc truyền dạy, lưu giữ và trao truyền di sản, đồng thời khuyến khích thanh thiếu niên chủ động tìm hiểu, học tập, sáng tạo những hình thức giới thiệu văn hóa phù hợp với đời sống hiện đại.
Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 là dịp để mỗi người Việt Nam cùng hướng về cội nguồn, tự hào về lịch sử, truyền thống và bản sắc dân tộc, đồng thời khẳng định trách nhiệm gìn giữ, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp trong cuộc sống hôm nay. Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, mỗi người dân xã Yên Phú hãy bắt đầu từ những việc làm thiết thực: xây dựng gia đình hạnh phúc, giữ gìn phong tục tốt đẹp, ứng xử văn minh, tích cực tham gia hoạt động văn hóa cộng đồng, bảo vệ môi trường và truyền dạy những giá trị truyền thống cho thế hệ trẻ. Gìn giữ bản sắc văn hóa cũng chính là gìn giữ cội nguồn, bồi đắp tình yêu quê hương, củng cố sức mạnh đại đoàn kết và góp phần xây dựng xã Yên Phú ngày càng văn minh, giàu đẹp, phát triển bền vững.
