1.Nghị định 168/2024/NĐ-CP: Chú trọng trật tự, an toàn và Điểm Giấy phép lái xe
Có hiệu lực từ ngày 01/01/2025, Nghị định 168 tập trung vào việc xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ.
- Hệ thống 12 điểm giấy phép lái xe (GPLX): Đây là điểm mới quan trọng nhất. Mỗi GPLX sẽ có 12 điểm/năm; số điểm sẽ bị trừ tùy theo tính chất, mức độ vi phạm. Trường hợp giấy phép lái xe chưa bị trừ hết điểm và không bị trừ điểm trong thời hạn 12 tháng từ ngày bị trừ điểm gần nhất: được phục hồi đủ 12 điểm. Trường hợp giấy phép lái xe bị trừ hết điểm: người có giấy phép lái xe không được điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ theo giấy phép lái xe đó. Sau thời hạn ít nhất là 06 tháng kể từ ngày bị trừ hết điểm, người có giấy phép lái xe được tham gia kiểm tra nội dung kiến thức pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ do lực lượng Cảnh sát giao thông tổ chức, có kết quả đạt yêu cầu thì được phục hồi đủ 12 điểm.
- Siết chặt vi phạm nồng độ cồn và ma túy: Mức phạt tiền cao nhất đối với lái xe ô tô vi phạm nồng độ cồn kịch khung hoặc không chấp hành kiểm tra có thể lên tới 40 triệu đồng và bị trừ toàn bộ 12 điểm GPLX,.
- Mở rộng thẩm quyền xử phạt: Dự kiến từ 01/7/2026, thẩm quyền xử phạt tại chỗ của chiến sĩ Công an và Trưởng Công an cấp xã sẽ được tăng mạnh (Trưởng Công an xã có thể phạt tiền đến 37,5 triệu đồng) để rút ngắn thủ tục cho người dân,,.
2. Nghị định 336/2025/NĐ-CP quy định cụ thể các hành vi vi phạm hành chính trong hoạt động đường bộ, hình thức xử phạt, mức phạt và biện pháp khắc phục hậu quả. Phạm vi điều chỉnh bao trùm từ việc sử dụng, khai thác hạ tầng đường bộ đến quản lý, vận hành, bảo trì và các hoạt động liên quan đến phương tiện giao thông. Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/3/2026 và đồng thời thay thế, bãi bỏ một số quy định tại các nghị định trước đây như Nghị định 100/2019/NĐ-CP, Nghị định 123/2021/NĐ-CP và Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
- Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Nghị định 336/2025/NĐ-CP là việc nâng khung phạt tiền tối đa trong lĩnh vực đường bộ. Theo đó, mức phạt tối đa đối với cá nhân lên tới 75 triệu đồng, đối với tổ chức lên tới 150 triệu đồng. Đây là mức phạt cao hơn đáng kể so với nhiều quy định trước đây, thể hiện quyết tâm siết chặt kỷ cương, trật tự an toàn giao thông.
- Xử lý nghiêm "xe dù, bến cóc": Nghị định bổ sung các hành vi xử phạt đối với xe hợp đồng "trá hình" hoạt động như xe tuyến cố định, các vi phạm về dán phù hiệu, niêm yết giá vé và quản lý tài xế,.
- Nghị định 336/2025/NĐ-CP cũng bổ sung quy định xử phạt đối với hoạt động thuê và tự lái phương tiện. Theo đó, hành vi bố trí lái xe cho người thuê xe tự lái nhưng không bảo đảm điều kiện an toàn có thể bị phạt tới 30 triệu đồng. Quy định này tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh dịch vụ cho thuê xe tự lái, buộc phải nâng cao trách nhiệm trong quản lý và kiểm soát rủi ro.
Hình minh họa
3. Việc chính thức bãi bỏ Nghị định 100 kể từ ngày 15/5/2026, đánh dấu một bước ngoặt lớn trong hệ thống pháp luật giao thông tại Việt Nam. Thay vì gộp chung như trước, các quy định xử phạt hiện nay đã được phân tách thành những lĩnh vực chuyên biệt nhằm tăng cường tính chính xác và hiệu quả trong quản lý nhà nước. Nội dung trọng tâm nhấn mạnh sự chuyển dịch sang các khung pháp lý mới, bao gồm các nghị định riêng cho đường bộ và đường sắt, đồng thời áp dụng cơ chế trừ điểm và phục hồi giấy phép lái xe. Mục đích của văn bản là cung cấp thông tin cập nhật giúp người dân nắm bắt lộ trình thay đổi quy định xử phạt và hiểu rõ cách thức áp dụng luật pháp trong bối cảnh hạ tầng giao thông đang ngày càng hiện đại hóa.
- Các nội dung về trật tự an toàn giao thông đường bộ đã được chuyển sang Nghị định 168/2024.
- Các quy định về hoạt động đường bộ được chuyển sang Nghị định 336/2025.
- Theo lộ trình, từ ngày 15/5/2026, Nghị định 100 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt sẽ chính thức hết hiệu lực. Tuy nhiên, người dân cần lưu ý rằng, điều này không đồng nghĩa với việc các hành vi vi phạm giao thông sẽ không còn bị xử lý, mà chỉ là sự thay đổi căn cứ pháp lý theo hệ thống quy định mới.
Việc cập nhật và thực hiện nghiêm các quy định mới không chỉ giúp người dân tránh được các mức phạt tài chính nặng nề mà quan trọng hơn là bảo vệ an toàn cho chính mình và cộng đồng. Đặc biệt, người tham gia giao thông cần chú trọng việc giữ gìn điểm GPLX – một tiêu chí mới đánh giá sự văn minh và trách nhiệm của mỗi tài xế.
Cao Tùng
