Sức khỏe là vốn quý nhất của mỗi con người, là nền tảng quan trọng đối với hạnh phúc gia đình và sự phát triển bền vững của xã hội. Trong bối cảnh nhu cầu khám bệnh, chữa bệnh và sử dụng các sản phẩm y tế ngày càng tăng, việc bảo đảm nguồn cung thuốc, vật tư, thiết bị y tế, đồng thời kiểm soát chặt chẽ giá cả dịch vụ chăm sóc sức khỏe có ý nghĩa thiết thực đối với đời sống người dân. Đặc biệt, những tháng cuối năm thường là thời điểm thị trường hàng hóa, dịch vụ chịu tác động từ biến động chi phí sản xuất, vận chuyển, lưu thông và nhu cầu tiêu dùng tăng cao. Đối với lĩnh vực y tế, những biến động bất hợp lý về giá không chỉ làm gia tăng gánh nặng chi phí cho người bệnh mà còn có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận thuốc, vật tư và các dịch vụ điều trị cần thiết, nhất là đối với người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính, người có hoàn cảnh khó khăn và các gia đình có thu nhập thấp. Vì vậy, việc ổn định giá cả, bảo đảm nguồn cung và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động khám chữa bệnh là yêu cầu cần thiết nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của Nhân dân.
Ngày 15/10/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 70/CĐ-TTg về tăng cường các biện pháp quản lý, điều hành giá trong những tháng cuối năm 2026. Tiếp đó, ngày 06/11/2026, Bộ Y tế ban hành Văn bản số 8393/BYT-KHTC về tăng cường các biện pháp quản lý, điều hành giá thuốc, thiết bị y tế và dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh. Trọng tâm là theo dõi sát diễn biến cung cầu và giá cả thị trường, kiểm soát các yếu tố tác động đến giá, tăng cường giám sát việc kê khai, niêm yết, công khai giá, kịp thời phát hiện và xử lý những hành vi vi phạm. Việc quản lý giá cần bảo đảm hài hòa giữa khả năng cung ứng của cơ sở y tế, doanh nghiệp kinh doanh và khả năng chi trả của người dân; không để xảy ra tình trạng lợi dụng biến động thị trường, dịch bệnh, thiên tai hoặc nhu cầu khám chữa bệnh tăng cao để đầu cơ, găm hàng, thao túng giá, gây khan hiếm hoặc đẩy giá thuốc, thiết bị y tế lên bất hợp lý.
Một trong những nội dung cần được đặc biệt quan tâm là bảo đảm công khai, minh bạch giá thuốc và các sản phẩm y tế. Thuốc chữa bệnh là hàng hóa đặc biệt, có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng con người. Khi mua thuốc tại các nhà thuốc, quầy thuốc, người dân cần được tiếp cận thông tin rõ ràng về tên thuốc, thành phần, hàm lượng, công dụng, hướng dẫn sử dụng, hạn dùng, nguồn gốc xuất xứ và giá bán. Các cơ sở kinh doanh thuốc phải thực hiện việc niêm yết giá và bán đúng giá niêm yết theo quy định, không tự ý nâng giá bất hợp lý hoặc lợi dụng tình trạng khan hiếm để thu lợi. Người mua thuốc cần chủ động kiểm tra giá bán, đối chiếu thông tin trên bao bì, nhãn thuốc, yêu cầu được tư vấn và cung cấp hóa đơn, chứng từ khi cần thiết. Đối với những loại thuốc phải kê đơn, người dân cần sử dụng theo chỉ định của người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền; không tự ý mua, thay đổi liều lượng, ngừng thuốc hoặc sử dụng thuốc theo lời quảng cáo thiếu căn cứ trên mạng xã hội. Việc lựa chọn thuốc an toàn, đúng bệnh, đúng liều và đúng hướng dẫn không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị mà còn hạn chế những chi phí không cần thiết và các nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.

Bên cạnh giá thuốc, việc quản lý giá thiết bị y tế, vật tư xét nghiệm và các sản phẩm phục vụ khám chữa bệnh cũng đóng vai trò quan trọng. Các sản phẩm như máy đo huyết áp, máy đo đường huyết, nhiệt kế, dụng cụ hỗ trợ chăm sóc sức khỏe và những vật tư y tế sử dụng trong điều trị cần bảo đảm chất lượng, có nguồn gốc rõ ràng, được lưu hành và kinh doanh đúng quy định. Người dân không nên chỉ căn cứ vào giá bán thấp hoặc những lời quảng cáo hấp dẫn để lựa chọn sản phẩm, bởi hàng giả, hàng kém chất lượng, thiết bị không bảo đảm tiêu chuẩn có thể dẫn đến kết quả đo không chính xác, ảnh hưởng đến việc theo dõi và điều trị bệnh. Khi có nhu cầu mua thiết bị y tế sử dụng tại gia đình, cần tìm hiểu kỹ thông tin sản phẩm, lựa chọn cơ sở kinh doanh uy tín, quan tâm đến chế độ bảo hành, hướng dẫn sử dụng và những khuyến cáo an toàn. Đặc biệt, cần cảnh giác với các sản phẩm được quảng cáo có khả năng chữa khỏi nhiều loại bệnh, thay thế hoàn toàn thuốc hoặc phương pháp điều trị của bác sĩ nhưng không có căn cứ khoa học đáng tin cậy.
Công khai giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh là yếu tố quan trọng để người dân chủ động lựa chọn và kiểm soát chi phí chăm sóc sức khỏe. Khi đến các cơ sở y tế công lập hoặc tư nhân, người bệnh cần tìm hiểu bảng giá dịch vụ, các khoản chi phí dự kiến, quyền lợi bảo hiểm y tế và những khoản phải tự chi trả. Đối với các dịch vụ thuộc phạm vi thanh toán của bảo hiểm y tế, mức hưởng phụ thuộc vào đối tượng, điều kiện, phạm vi quyền lợi và các quy định hiện hành. Các dịch vụ khám chữa bệnh theo yêu cầu hoặc những dịch vụ nằm ngoài phạm vi được thanh toán có thể phát sinh chi phí riêng, vì vậy người bệnh cần được giải thích rõ trước khi quyết định sử dụng. Việc công khai, minh bạch giá dịch vụ không chỉ giúp người dân có cơ sở lựa chọn phù hợp với nhu cầu và điều kiện kinh tế mà còn góp phần phòng ngừa tình trạng thu sai, thu vượt mức quy định hoặc phát sinh những khoản chi phí thiếu rõ ràng. Người dân cần lưu giữ phiếu thu, hóa đơn, bảng kê chi phí và các giấy tờ liên quan để đối chiếu, đề nghị giải thích hoặc thực hiện quyền phản ánh, khiếu nại khi phát hiện dấu hiệu bất thường.
Đặc biệt, trong quá trình quản lý, điều hành giá dịch vụ khám chữa bệnh, việc xem xét điều chỉnh giá phải được thực hiện thận trọng, đúng thẩm quyền, đúng trình tự, thủ tục, dựa trên các yếu tố hình thành giá và đánh giá đầy đủ tác động đến đời sống người dân. Những thay đổi về giá dịch vụ y tế cần tính đến khả năng chi trả của người bệnh, bảo đảm sự hài hòa giữa yêu cầu nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và mục tiêu ổn định mặt bằng giá chung. Đối với các dịch vụ thuộc diện Nhà nước định giá, việc điều chỉnh cần được cân nhắc về mức độ và thời điểm, tránh tập trung tăng giá trong những tháng cuối năm khi có thể lựa chọn thời điểm phù hợp hơn. Đây là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế áp lực chi phí đối với người dân, nhất là những gia đình thường xuyên phải chi trả cho thuốc điều trị, khám bệnh định kỳ và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe dài hạn.
Cùng với kiểm soát giá, bảo đảm đủ thuốc, vật tư và thiết bị y tế phục vụ khám chữa bệnh là yêu cầu không thể tách rời. Việc thiếu thuốc, thiếu vật tư xét nghiệm hoặc gián đoạn nguồn cung thiết bị y tế có thể ảnh hưởng đến tiến độ điều trị, khiến người bệnh phải đi lại nhiều lần, tự tìm mua thuốc bên ngoài hoặc phát sinh thêm chi phí. Đặc biệt, trong những tình huống dịch bệnh, thiên tai, thời tiết bất lợi hoặc nhu cầu khám chữa bệnh tăng đột biến, việc chủ động nguồn cung thuốc thiết yếu, thuốc cấp cứu, vật tư và thiết bị y tế càng trở nên cần thiết. Bảo đảm nguồn cung ổn định phải đi đôi với kiểm soát chất lượng, giá cả và sử dụng hiệu quả nguồn lực, tránh tình trạng mua sắm không phù hợp nhu cầu, gây lãng phí hoặc làm tăng chi phí khám chữa bệnh. Đây cũng là một trong những giải pháp quan trọng nhằm thực hiện mục tiêu phát triển hệ thống y tế công bằng, hiệu quả, bền vững, bảo đảm người dân được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cần thiết.
Những giải pháp quản lý giá thuốc, thiết bị y tế và dịch vụ khám chữa bệnh trong giai đoạn hiện nay gắn liền với tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, trong đó xác định bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân là mục tiêu, động lực và nhiệm vụ quan trọng hàng đầu. Nghị quyết đặt ra định hướng chuyển mạnh từ tư duy tập trung khám chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời; nâng cao chất lượng y tế cơ sở, tăng cường năng lực y tế dự phòng và từng bước giảm gánh nặng chi phí y tế cho người dân. Theo lộ trình từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần và được lập sổ sức khỏe điện tử để quản lý sức khỏe. Đến năm 2030, mục tiêu là thực hiện miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế theo lộ trình. Đây là những định hướng có ý nghĩa lâu dài, hướng tới việc phát hiện bệnh sớm, điều trị kịp thời, giảm chi phí phát sinh do bệnh tiến triển nặng và nâng cao chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, người dân cần hiểu rõ rằng việc miễn viện phí được triển khai từng bước theo phạm vi, đối tượng và điều kiện cụ thể, không đồng nghĩa với tất cả các dịch vụ khám chữa bệnh đều được miễn phí ngay tại thời điểm hiện nay.
Đối với tỉnh Tuyên Quang, yêu cầu ổn định giá cả càng có ý nghĩa thiết thực khi địa phương nằm trong nhóm 14 tỉnh, thành phố có chỉ số giá tiêu dùng bình quân 9 tháng đầu năm 2026 tăng cao hơn mức bình quân chung cả nước. Trong bối cảnh đó, việc kiểm soát giá thuốc, vật tư y tế và dịch vụ khám chữa bệnh góp phần hạn chế áp lực chi tiêu đối với các hộ gia đình, bảo đảm an sinh xã hội và ổn định đời sống Nhân dân. Đối với địa bàn miền núi như xã Yên Phú, nơi người dân sinh sống tại nhiều thôn, điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế của một bộ phận Nhân dân còn gặp khó khăn, việc sử dụng thuốc an toàn, mua sắm thiết bị y tế đúng nhu cầu, tham gia bảo hiểm y tế đầy đủ và chủ động chăm sóc sức khỏe ban đầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Người dân cần duy trì việc khám sức khỏe định kỳ, theo dõi những bệnh lý đang mắc, chủ động tiêm chủng theo hướng dẫn và liên hệ cơ sở y tế khi có dấu hiệu bất thường, không để bệnh kéo dài hoặc tự điều trị bằng những phương pháp chưa được kiểm chứng.

Trong những tháng cuối năm 2026 và dịp Tết Nguyên đán 2027, người dân cần nâng cao cảnh giác trước các hành vi lợi dụng nhu cầu chăm sóc sức khỏe để kinh doanh thuốc giả, thuốc không rõ nguồn gốc, thiết bị y tế kém chất lượng hoặc quảng cáo sai sự thật. Đặc biệt, không nên mua thuốc, thực phẩm bảo vệ sức khỏe và thiết bị chữa bệnh từ những tài khoản mạng xã hội không xác định được người bán; không tin vào các lời quảng cáo cam kết chữa khỏi hoàn toàn bệnh mạn tính, bệnh hiểm nghèo hoặc những phương pháp điều trị được giới thiệu là có thể thay thế mọi loại thuốc. Khi phát hiện giá thuốc tăng bất thường, cơ sở kinh doanh không niêm yết giá, bán không đúng giá niêm yết hoặc có dấu hiệu lợi dụng tình trạng khan hiếm để trục lợi, người dân cần lưu giữ hóa đơn, thông tin sản phẩm, hình ảnh giá bán và các bằng chứng liên quan, đồng thời phản ánh đến cơ quan quản lý y tế, quản lý thị trường hoặc cơ quan có thẩm quyền để được xem xét, xử lý theo quy định. Không tự ý chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng về tình trạng thiếu thuốc, tăng giá hoặc chất lượng sản phẩm trên mạng xã hội, tránh gây hoang mang và ảnh hưởng đến hoạt động cung ứng, chăm sóc sức khỏe.
Bảo vệ quyền lợi người bệnh không chỉ là kiểm soát giá cả mà còn là bảo đảm chất lượng dịch vụ, thái độ phục vụ, khả năng tiếp cận thông tin và sự an toàn trong quá trình khám chữa bệnh. Mỗi người dân cần nâng cao nhận thức về quyền và trách nhiệm của mình, chủ động tìm hiểu các chính sách chăm sóc sức khỏe, duy trì tham gia bảo hiểm y tế, sử dụng thuốc theo hướng dẫn của nhân viên y tế và lựa chọn dịch vụ phù hợp với nhu cầu thực tế. Việc thực hiện lối sống lành mạnh, ăn uống hợp lý, rèn luyện thể chất thường xuyên, giữ gìn vệ sinh môi trường, phòng chống dịch bệnh và chủ động khám sàng lọc cũng là những biện pháp thiết thực để giảm nguy cơ mắc bệnh, giảm chi phí điều trị và nâng cao sức khỏe lâu dài.
Thực hiện tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW, gắn với tăng cường quản lý, điều hành giá thuốc, thiết bị y tế và dịch vụ khám chữa bệnh, mỗi người dân xã Yên Phú hãy chủ động bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình, sử dụng thuốc an toàn, lựa chọn các cơ sở y tế, nhà thuốc uy tín, tìm hiểu đầy đủ thông tin về giá và quyền lợi bảo hiểm y tế, đồng thời tích cực phát hiện, phản ánh những hành vi vi phạm. Việc bảo đảm nguồn cung thuốc, thiết bị y tế ổn định, giá cả công khai, minh bạch và dịch vụ khám chữa bệnh có chất lượng sẽ góp phần giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh, bảo vệ quyền lợi chính đáng của Nhân dân, hướng tới mục tiêu xây dựng hệ thống y tế công bằng, hiện đại, hiệu quả, bền vững, để mọi người dân đều có cơ hội được chăm sóc và bảo vệ sức khỏe ngày càng tốt hơn.