Trong những năm qua, công tác thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam đã có nhiều chuyển biến tích cực. Các cơ quan chức năng đã triển khai nhiều biện pháp thanh tra, kiểm tra; nhiều vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đã được phát hiện, xử lý, góp phần hạn chế các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên, tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn diễn ra phức tạp, tinh vi cả trong thương mại truyền thống và thương mại điện tử, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường đầu tư, quyền lợi hợp pháp của người dân, doanh nghiệp và hình ảnh, uy tín quốc gia trong hội nhập quốc tế.
Tình trạng này là do nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân chủ yếu là một số quy định pháp luật còn chưa phù hợp với thực tiễn, chưa theo kịp sự phát triển của công nghệ; hệ thống công cụ, phương tiện cần thiết trong việc phát hiện và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ còn chưa đáp ứng yêu cầu; năng lực thực thi quyền sở hữu trí tuệ của một số đơn vị, lực lượng chức năng và nhận thức, ý thức tuân thủ pháp luật về sở hữu trí tuệ của nhiều doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân còn hạn chế.
Nhằm tạo bước chuyển biến mạnh mẽ, nâng cao hiệu quả thực chất công tác đấu tranh phòng, chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, góp phần xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, lành mạnh và nâng cao uy tín quốc gia trong hội nhập quốc tế, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các đồng chí Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố; đề nghị các đồng chíBí thư Tỉnh ủy, Thành ủy tập trung chỉ đạo thực hiện nghiêm túc, đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả các quy định pháp luật liên quan, Nghị quyết số 397/NQ-CP ngày 05 tháng 12 năm 2025 của Chính phủ và Chỉ thị số 02/CT-TTg ngày 30 tháng 01 năm 2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ.
Với thực trạng đó, xã Yên Phú thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm sau:
- Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về sở hữu trí tuệ cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh; nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành các quy định của pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan và quyền sở hữu công nghiệp trong quá trình dạy học, nghiên cứu, sử dụng tài liệu,
phần mềm, học liệu số và các sản phẩm trí tuệ khác.
- Đặc biệt, các đơn vị cần rà soát, kiểm tra việc sử dụng hệ điều hành trên máy tính, phần mềm ứng dụng, phần mềm quản lý, phần mềm dạy học và các phần mềm khác đang được cài đặt, sử dụng tại đơn vị; bảo đảm có nguồn gốc hợp pháp, được cấp phép hoặc sử dụng theo đúng quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ. Đồng thời, rà soát việc sử dụng sách giáo khoa, tài liệu tham khảo, học liệu điện tử, hình ảnh, âm thanh, video và các sản phẩm phục vụ hoạt động giáo dục; không sử dụng, sao chép, cài đặt, chia sẻ hoặc phát tán các sản phẩm vi phạm bản quyền dưới mọi hình thức; kịp thời khắc phục, thay thế các phần mềm, tài liệu và học liệu không bảo đảm quy định về quyền sở hữu trí tuệ.
- Sau khi rà soát, đối với các đơn vị chưa được trang bị hoặc có nhu cầu bổ sung bản quyền phần mềm, bao gồm hệ điều hành máy tính, phần mềm Microsoft Office và các phần mềm ứng dụng khác phục vụ công tác quản lý, giảng dạy, học tập, nhưng ngân sách của đơn vị không bảo đảm, đề nghị báo cáo, đề xuất cơ quan quản lý trực tiếp để tổng hợp, trình cấp có thẩm quyền xem xét, bố trí kinh phí thực hiện theo quy định hiện hành
- Kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo cơ quan có thẩm quyền đối với các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong phạm vi quản lý; chịu trách nhiệm trước pháp luật và trước cơ quan quản lý cấp trên nếu để xảy ra vi phạm tại đơn vị.
- Đối với các đơn vị đã được trang cấp máy vi tính đơn chiếc hoặc phòng thực hành tin học, đề nghị rà soát hồ sơ, chứng từ bàn giao và kiểm tra hiện trạng sử dụng thiết bị. Trường hợp thiết bị đã được trang cấp hệ điều hành bản quyền nhưng trong quá trình sửa chữa, bảo dưỡng hoặc cài đặt lại sử dụng không đúng hệ điều hành ban đầu, đơn vị phải thực hiện khôi phục, cài đặt lại đúng phiên bản đã được trang cấp để thiết bị tự động nhận diện và kích hoạt bản quyền theo quy định.
* Lưu ý: Việc nhận diện và tự kích hoạt lại bản quyền chỉ thực hiện được đối với các thiết bị còn nguyên bo mạch chủ (mainboard) ban đầu. Trường hợp đã thay thế bo mạch chủ hoặc có thay đổi phần cứng ảnh hưởng đến việc kích hoạt bản quyền, đơn vị báo cáo về chủ đầu tư hoặc nhà thầu đã trang cấp trước đó để được hỗ trợ, tư vấn kỹ thuật. Việc tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời triển khai quyết liệt các giải pháp phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ là nhiệm vụ quan trọng của ngành giáo dục.
Trích nội dung Chỉ thị số 02/CT-TTg ngày 31/01/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ; Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 05/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
