Theo Đề án, hiện nay trên địa bàn xã Yên Phú có 8 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập; sau khi sắp xếp còn 5 cơ sở, giảm 3 cơ sở, tương đương 37,5% số đầu mối so với trước khi thực hiện sắp xếp.
Việc tổ chức lại mạng lưới trường học được thực hiện phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, quy mô dân số, phân bố dân cư và điều kiện thực tế của địa phương; chuyển mạnh từ tư duy “quản lý giáo dục” sang “quản trị phát triển giáo dục”. Mục tiêu của việc sắp xếp không đơn thuần là giảm số lượng đầu mối, mà hướng tới tái cấu trúc mạng lưới trường học hợp lý hơn, mở rộng quy mô trường, lớp; sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý và các nguồn lực đầu tư; đồng thời từng bước thực hiện tinh gọn bộ máy, giảm biên chế quản lý để ưu tiên nguồn lực trực tiếp cho hoạt động giảng dạy. Một trong những nguyên tắc xuyên suốt của Đề án là lấy người học làm trung tâm, bảo đảm quyền học tập và cơ hội tiếp cận giáo dục của mọi học sinh.
Theo đó, việc sắp xếp các trường không đồng nghĩa với việc đồng loạt chuyển học sinh từ điểm trường này sang điểm trường khác. Về cơ bản, học sinh đang học tại khu vực, điểm trường nào sẽ tiếp tục được bố trí học tập phù hợp tại khu vực đó. Các điểm trường hiện có tiếp tục được khai thác căn cứ điều kiện thực tế, bảo đảm đủ chỗ học cho học sinh. Việc tổ chức lại mạng lưới trường học phải bảo đảm không làm phát sinh thêm khó khăn trong đi lại, không tạo rào cản về khoảng cách địa lý và chi phí học tập, nhất là đối với học sinh tại các thôn xa trung tâm, khu vực có địa hình phức tạp; đồng thời không ảnh hưởng đến công tác huy động trẻ đến trường và kết quả phổ cập giáo dục của địa phương. Các nguyên tắc chuyên môn cũng được thực hiện nghiêm túc: không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông; không sắp xếp cơ sở giáo dục chuyên biệt với trường phổ thông đại trà; ưu tiên tổ chức lại các cơ sở giáo dục cùng cấp học, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của từng lứa tuổi. Cùng với bảo đảm quyền lợi học sinh, quá trình sắp xếp cũng chú trọng giữ ổn định đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên; sử dụng hợp lý nguồn nhân lực hiện có, hạn chế tối đa những tác động đến tâm lý, hoạt động chuyên môn và đời sống của nhà giáo.
Đồng chí Trịnh Quốc Sáng, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã phát biểu tại cuộc họp
Theo phương án sắp xếp, các trường một cấp học có quy mô lớn được tổ chức theo mô hình gồm 01 điểm trường chính, các phân hiệu là trụ sở chính của các trường trước khi sắp xếp và các điểm trường là những điểm trường lẻ hiện có. Về tổ chức bộ máy, mỗi trường có 01 hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng; bộ phận hành chính – nhân sự như kế toán, thủ quỹ, văn thư được bố trí dùng chung; các vị trí hỗ trợ giáo dục được sắp xếp theo yêu cầu chuyên môn. Mô hình này nhằm hợp nhất đầu mối quản lý nhưng vẫn duy trì mạng lưới trường, lớp phù hợp với địa bàn dân cư, qua đó từng bước hình thành những cơ sở giáo dục có quy mô lớn hơn, năng lực quản trị tốt hơn, đồng thời sử dụng hiệu quả hơn đội ngũ giáo viên và cơ sở vật chất. Mục tiêu xuyên suốt là tinh gọn tổ chức bộ máy nhưng phải bảo vệ quyền lợi học tập của học sinh, bảo đảm đủ chỗ học và duy trì ổn định hoạt động dạy và học sau sắp xếp.
Các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn xã sau sắp xếp
Phát biểu kết luận cuộc họp, đồng chí Trịnh Quốc Sáng, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Yên Phú yêu cầu ban giám hiệu các trường khẩn trương ổn định tổ chức, xây dựng và ban hành kế hoạch giáo dục của nhà trường bám sát khung thời gian năm học theo quy định; chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để thống nhất tổ chức khai giảng năm học mới vào ngày 05/9/2026. Đồng chí nhấn mạnh, Yên Phú là địa bàn miền núi có địa hình đồi núi phức tạp, nhiều sông, suối, vì vậy các trường phải chủ động xây dựng phương án phòng, chống thiên tai, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho học sinh, cán bộ, giáo viên trong quá trình tổ chức dạy và học. Trước khi bước vào năm học mới, các trường cần rà soát toàn bộ điều kiện bảo đảm an toàn trường học, từ hệ thống điện, nước, cây xanh, phòng học, khu bán trú đến các điều kiện về phòng cháy, chữa cháy; kịp thời khắc phục những nguy cơ mất an toàn.
Đối với công tác duy trì sĩ số, Chủ tịch UBND xã yêu cầu các trường rà soát ngay từ đầu năm những học sinh có nguy cơ nghỉ học, đặc biệt là học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh còn hạn chế về học lực; phối hợp chặt chẽ với các thôn và Ban phổ cập giáo dục xã để tuyên truyền, vận động tối đa trẻ trong độ tuổi đến trường, vận động học sinh trở lại lớp ngay từ đầu tháng 9; đồng thời cập nhật đầy đủ, chính xác dữ liệu học sinh.
Các đồng chí đại biểu tại cuộc họp
Cùng với ổn định tổ chức, các trường phải tập trung nâng cao chất lượng dạy và học, chuẩn hóa hoạt động chuyên môn giữa các phân hiệu, điểm trường; tăng cường sinh hoạt chuyên môn, đổi mới phương pháp giảng dạy và kiểm tra, đánh giá; chú trọng bồi dưỡng đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Các đơn vị chủ động tổ chức hội thi giáo viên giỏi cấp trường, xây dựng đội ngũ giáo viên nòng cốt; rà soát lại các tiêu chí trường chuẩn quốc gia sau sắp xếp, từ đó xây dựng lộ trình cụ thể để duy trì, tái công nhận hoặc phấn đấu đạt chuẩn theo quy định.
Đối với học sinh, các nhà trường cần tổ chức khảo sát chất lượng đầu năm để phân loại, đánh giá đúng thực chất; xác định nguyên nhân học sinh còn hổng kiến thức, học sinh yếu để xây dựng phương án phụ đạo phù hợp. Các hình thức hỗ trợ như tăng thời gian ôn tập, xây dựng mô hình “đôi bạn cùng tiến”, tổ chức phụ đạo theo nhóm năng lực cần được vận dụng linh hoạt, hiệu quả. Công tác phát hiện, bồi dưỡng học sinh giỏi cũng phải được triển khai có lộ trình, bám sát các kỳ thi, hội thi của tỉnh để lựa chọn và tổ chức ôn luyện phù hợp.
Sau sắp xếp, ban giám hiệu các trường phải phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng cán bộ, giáo viên, nhân viên, tránh chồng chéo; quan tâm ổn định tư tưởng, xây dựng đoàn kết nội bộ; thống nhất về công tác chuyên môn, hồ sơ học sinh, nền nếp dạy học và văn hóa học đường; đồng thời khẩn trương hoàn thiện các thủ tục pháp lý liên quan đến tổ chức mới.
Một trong những nhiệm vụ được UBND xã đặc biệt lưu ý là tăng cường thông tin, tuyên truyền tới phụ huynh học sinh và Nhân dân về chủ trương sắp xếp trường học.
Các nhà trường cần chủ động thông tin đầy đủ, rõ ràng về mô hình hoạt động sau sắp xếp, địa điểm học tập, tổ chức lớp học và các vấn đề liên quan trực tiếp đến học sinh; thiết lập các kênh tương tác thường xuyên với phụ huynh để tiếp nhận phản ánh, giải đáp kịp thời những vấn đề còn băn khoăn. Người dân và phụ huynh học sinh có thể yên tâm rằng việc sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục trên địa bàn xã Yên Phú trước hết là sắp xếp về tổ chức và đầu mối quản lý, không phải thu hẹp cơ hội học tập của học sinh. Về cơ bản, học sinh ở đâu vẫn được tạo điều kiện học tập tại đó; các điểm trường cần thiết tiếp tục được duy trì phù hợp với điều kiện thực tế.
Việc sắp xếp hướng tới mục tiêu sử dụng tốt hơn cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và nguồn lực đầu tư, nâng cao chất lượng quản trị nhà trường và chất lượng giáo dục, nhưng đồng thời phải bảo đảm tính ổn định, kế thừa và hạn chế thấp nhất những tác động đến học sinh, giáo viên và phụ huynh.
UBND xã Yên Phú sẽ tiếp tục theo dõi, đánh giá quá trình thực hiện trên cơ sở dữ liệu và tình hình thực tế; kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh, bảo đảm quá trình sắp xếp trường học diễn ra ổn định, hiệu quả, không để học sinh nào bị ảnh hưởng quyền học tập vì việc tổ chức lại mạng lưới trường học, góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, chất lượng và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Cao Tùng
