Chủ động phòng bệnh tay chân miệng theo nguyên tắc “3 sạch”
Bệnh tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ, có khả năng lây lan nhanh, đặc biệt tại các trường mầm non, nhóm trẻ và những nơi trẻ sinh hoạt tập trung. Trong thời điểm năm học mới 2026–2027 vừa bắt đầu, việc duy trì vệ sinh cá nhân, vệ sinh trường lớp và theo dõi sức khỏe trẻ hằng ngày có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Các gia đình, cơ sở giáo dục và cộng đồng cần thực hiện nghiêm nguyên tắc “3 sạch: Ăn uống sạch – Ở sạch – Bàn tay sạch”.
Ăn uống sạch: Thực hiện ăn chín, uống chín; sử dụng nguồn nước sạch; dụng cụ ăn uống của trẻ phải được vệ sinh sạch sẽ. Không cho trẻ dùng chung khăn mặt, cốc, bát, thìa và các vật dụng cá nhân chưa được vệ sinh, khử khuẩn.
Ở sạch: Nhà ở, lớp học và khu vực sinh hoạt của trẻ cần được vệ sinh thường xuyên. Bàn ghế, đồ chơi, tay nắm cửa, sàn nhà và các bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc cần được lau sạch bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa thông thường; chất thải phải được thu gom, xử lý hợp vệ sinh. Các điểm trường cần bảo đảm nguồn nước sạch và dụng cụ chứa nước an toàn.
Bàn tay sạch: Bố trí đủ nước sạch, xà phòng và nơi rửa tay thuận tiện; hình thành thói quen rửa tay thường xuyên cho trẻ, giáo viên, người chăm sóc trẻ và nhân viên cấp dưỡng, đặc biệt trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã và sau khi vệ sinh cho trẻ.
Bộ Y tế khuyến cáo việc rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, bảo đảm vệ sinh ăn uống, làm sạch đồ chơi và các bề mặt thường xuyên tiếp xúc là những biện pháp quan trọng để phòng bệnh tay chân miệng. Cùng với công tác vệ sinh phòng bệnh, các cơ sở giáo dục và gia đình cần theo dõi sức khỏe của trẻ hằng ngày. Khi phát hiện trẻ có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh như sốt, đau họng, loét miệng, xuất hiện phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân hoặc những vị trí khác trên cơ thể, cần cho trẻ nghỉ học, hạn chế tiếp xúc với trẻ khác và thông báo cho gia đình, cơ sở y tế để được tư vấn, khám và xử lý kịp thời.
Đặc biệt, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao không hạ, nôn nhiều, giật mình liên tục, lơ mơ, co giật hoặc khó thở. Trong quá trình theo dõi, xử lý trường hợp mắc hoặc nghi mắc bệnh, các tổ chức, cá nhân cần bảo đảm quyền riêng tư của trẻ, không tự ý công khai họ tên, hình ảnh và các thông tin nhận diện cá nhân của trẻ trái quy định.
Không chủ quan với bệnh dại
Bên cạnh bệnh tay chân miệng, công tác phòng, chống bệnh dại tiếp tục cần sự quan tâm đặc biệt của mỗi gia đình và cộng đồng. Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm; khi người bệnh đã xuất hiện triệu chứng lâm sàng, nguy cơ tử vong rất cao. Tuy nhiên, bệnh có thể phòng ngừa nếu người bị phơi nhiễm được xử trí đúng và điều trị dự phòng kịp thời. Các trường hợp bị chó, mèo cắn, cào hoặc tiếp xúc với nước bọt của động vật nghi mắc bệnh dại qua vùng da bị tổn thương cần được theo dõi, ghi nhận và hướng dẫn xử trí kịp thời.
Điều đặc biệt quan trọng cần ghi nhớ: Khi bị chó, mèo cắn hoặc cào, phải rửa ngay vết thương bằng xà phòng dưới vòi nước sạch liên tục trong khoảng 15 phút, sau đó sát khuẩn bằng dung dịch sát khuẩn phù hợp. Người bị phơi nhiễm cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ và tư vấn tiêm vắc xin phòng dại, sử dụng huyết thanh kháng dại khi có chỉ định. Người dân tuyệt đối không chủ quan chờ theo dõi tại nhà, không tự ý điều trị bằng thuốc Nam, thuốc lá, các bài thuốc truyền miệng hoặc phương pháp dân gian thay cho điều trị dự phòng y tế. Bộ Y tế khẳng định tiêm vắc xin phòng dại kịp thời cho người bị chó, mèo cắn là biện pháp hiệu quả để phòng bệnh dại trên người.
Đồng thời, các hộ nuôi chó, mèo cần thực hiện tiêm phòng dại đầy đủ cho vật nuôi theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn; quản lý chó, mèo nuôi, hạn chế để vật nuôi chạy rông và chủ động phòng tránh để động vật cắn người. Việc tiêm phòng đầy đủ cho đàn chó, mèo không chỉ bảo vệ vật nuôi mà còn là một trong những giải pháp quan trọng để cắt đứt nguồn lây bệnh dại sang người.
Chủ động phòng ngừa, sẵn sàng ứng phó với dịch bệnh nguy hiểm
Cùng với phòng, chống các bệnh truyền nhiễm thường gặp, xã Yên Phú tăng cường các biện pháp phòng ngừa, ứng phó với nguy cơ xảy ra thảm họa sinh học, dịch bệnh nguy hiểm, bệnh truyền nhiễm mới nổi và tái nổi trên người.
Công tác giám sát dịch tễ cần được duy trì thường xuyên tại cộng đồng, trong đó chú trọng các địa điểm tập trung đông người, trường học, cơ sở chăm sóc tập trung, khu vực có biến động dân cư, nơi có nguy cơ ô nhiễm môi trường hoặc xuất hiện những yếu tố bất thường liên quan đến bệnh truyền nhiễm.
Các trường hợp nghi mắc bệnh, chùm ca bệnh, trường hợp có diễn biến bất thường hoặc có yếu tố dịch tễ nguy cơ cao cần được phát hiện sớm, xác minh và xử lý kịp thời. Người thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc có tiền sử phơi nhiễm cần được hướng dẫn theo dõi sức khỏe, nhận biết các dấu hiệu bất thường và thực hiện các biện pháp dự phòng theo hướng dẫn của ngành y tế. Thực tiễn phòng, chống dịch cho thấy việc phát hiện sớm – báo cáo nhanh – điều tra kịp thời – xử lý ngay từ ban đầu có ý nghĩa quan trọng trong việc ngăn chặn ổ dịch, hạn chế nguy cơ dịch bệnh lan rộng. Bộ Y tế cũng nhấn mạnh yêu cầu duy trì năng lực giám sát, dự báo, phát hiện sớm và sẵn sàng ứng phó với các sự kiện khẩn cấp về y tế công cộng, nhất là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, mới nổi và tái nổi.
Phòng, chống dịch bệnh không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế mà cần sự tham gia chủ động của mỗi người dân, mỗi gia đình và toàn cộng đồng. Giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường; chủ động tiêm chủng các loại vắc xin được khuyến cáo; quản lý, tiêm phòng cho vật nuôi; theo dõi sức khỏe và thông báo kịp thời khi phát hiện dấu hiệu bất thường chính là những hành động thiết thực góp phần xây dựng cộng đồng an toàn trước nguy cơ dịch bệnh.
Mỗi người dân hãy chủ động bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình, không chủ quan trước dịch bệnh; thực hiện đúng các khuyến cáo của cơ quan y tế, cùng chung tay xây dựng xã Yên Phú an toàn, khỏe mạnh và chủ động trước các tình huống dịch bệnh.
Cao Tùng
