Trong thời đại chuyển đổi số, Internet ngày càng trở thành một phần quan trọng của đời sống. Không chỉ phục vụ nhu cầu liên lạc, trao đổi thông tin, Internet còn giúp người dân tiếp cận các dịch vụ hành chính công trực tuyến, tìm hiểu chính sách, học tập kiến thức mới, cập nhật thông tin thị trường, quảng bá sản phẩm và phát triển kinh tế. Đối với học sinh, Internet mở ra cơ hội tiếp cận nguồn tài liệu học tập phong phú, hỗ trợ nâng cao chất lượng giáo dục. Trong lĩnh vực y tế, kết nối Internet góp phần phục vụ hoạt động khám, chữa bệnh, quản lý thông tin và tiếp cận các ứng dụng y tế số. Tuy nhiên, tại một số địa bàn nông thôn, miền núi, không ít gia đình vẫn gặp khó khăn trong việc duy trì chi phí sử dụng Internet, trong khi điều kiện hạ tầng viễn thông chưa đồng đều. Vì vậy, việc hỗ trợ người dân và các cơ sở cung cấp dịch vụ thiết yếu tiếp cận Internet có ý nghĩa quan trọng, góp phần bảo đảm cơ hội thụ hưởng những thành quả của chuyển đổi số.
Chương trình cung cấp dịch vụ viễn thông công ích đến năm 2030 được triển khai trên phạm vi cả nước, hướng tới mục tiêu mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ viễn thông cho các đối tượng chính sách và khu vực khó khăn. Trong đó, một mục tiêu đáng chú ý là phấn đấu 100% hộ nghèo, hộ cận nghèo có nhu cầu được hỗ trợ sử dụng dịch vụ Internet băng rộng cố định hoặc dịch vụ viễn thông di động theo điều kiện của Chương trình. Chính sách không chỉ góp phần giảm gánh nặng chi phí mà còn tạo điều kiện để những gia đình có hoàn cảnh khó khăn được tiếp cận các tiện ích số, từng bước cải thiện điều kiện học tập, lao động, sản xuất và sinh hoạt.
Đối với các hộ nghèo, hộ cận nghèo đủ điều kiện trên địa bàn xã Yên Phú, người dân có thể lựa chọn một trong hai hình thức hỗ trợ dịch vụ viễn thông phù hợp với nhu cầu thực tế của gia đình. Hình thức thứ nhất là hỗ trợ một thuê bao di động sử dụng dịch vụ thoại và truy cập dữ liệu di động. Với hình thức này, người dân có thể sử dụng điện thoại để liên lạc, truy cập Internet, tìm kiếm thông tin và tiếp cận các dịch vụ trực tuyến trong phạm vi dịch vụ được hỗ trợ. Đây là lựa chọn phù hợp đối với những gia đình có nhu cầu liên lạc thường xuyên, sử dụng Internet chủ yếu trên điện thoại di động hoặc chưa có điều kiện lắp đặt đường truyền Internet cố định tại nhà.
Hình thức thứ hai là hỗ trợ một đường truyền Internet cố định kèm kết nối Wi-Fi. Hình thức này phù hợp với những gia đình có nhu cầu sử dụng Internet tại nhà, phục vụ học tập, tìm kiếm thông tin, giải quyết công việc và khai thác các tiện ích số trên nhiều thiết bị. Đặc biệt, đối với hộ gia đình có con em đang đi học, kết nối Internet ổn định có thể hỗ trợ việc tra cứu tài liệu, tham gia các hoạt động học tập trực tuyến và phát triển kỹ năng số. Người dân cũng có thể tận dụng Internet để tìm hiểu kỹ thuật sản xuất nông nghiệp, tiếp cận thông tin về giá cả thị trường, học hỏi kinh nghiệm chăn nuôi, trồng trọt, tìm kiếm cơ hội việc làm và quảng bá sản phẩm của gia đình.
Điều quan trọng là mỗi hộ nghèo, hộ cận nghèo chỉ lựa chọn một trong hai hình thức hỗ trợ theo hướng dẫn, không đồng thời đăng ký hưởng hỗ trợ trùng lặp qua nhiều doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông. Việc lựa chọn hình thức và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ cần căn cứ vào nhu cầu sử dụng thực tế, điều kiện hạ tầng, khả năng cung cấp dịch vụ và các tiêu chí của Chương trình. Các hộ gia đình đã sử dụng dịch vụ viễn thông hoặc có nhu cầu thay đổi hình thức sử dụng cần tìm hiểu kỹ hướng dẫn để bảo đảm quyền lợi, tránh nhầm lẫn trong quá trình đăng ký, tiếp nhận hỗ trợ.
Bên cạnh các hộ gia đình, chính sách viễn thông công ích còn hướng đến hỗ trợ kết nối Internet cho những cơ sở giáo dục và y tế thuộc phạm vi, đáp ứng điều kiện của Chương trình. Đối với các điểm trạm y tế đủ điều kiện, hình thức hỗ trợ là một đường truyền Internet; đối với trường tiểu học và trung học cơ sở, một đường truyền Internet cho mỗi điểm trường thuộc diện hỗ trợ; đối với cơ sở giáo dục mầm non, hỗ trợ một đường truyền Internet tại điểm trường chính theo phạm vi áp dụng. Đây là điều kiện thuận lợi để từng bước nâng cao khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, phục vụ hoạt động dạy và học, quản lý, chăm sóc sức khỏe và cung cấp các dịch vụ thiết yếu cho người dân.
Đặc biệt, tại các địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa, việc tăng cường khả năng kết nối Internet có ý nghĩa quan trọng trong thu hẹp khoảng cách tiếp cận giáo dục và y tế. Đối với học sinh, nhất là các em ở những khu vực có điều kiện học tập còn khó khăn, Internet có thể giúp mở rộng nguồn học liệu, nâng cao khả năng tiếp cận kiến thức và từng bước hình thành kỹ năng số. Đối với các cơ sở y tế, kết nối Internet tạo thêm điều kiện để ứng dụng các phần mềm quản lý, cập nhật thông tin chuyên môn, hỗ trợ hoạt động khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe Nhân dân. Tuy nhiên, việc được hỗ trợ phải căn cứ vào danh mục địa bàn, đối tượng và điều kiện cụ thể; không phải tất cả trường học, điểm trường hoặc trạm y tế đều mặc nhiên thuộc diện được hỗ trợ.
Để tiếp cận chính sách, các hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn xã Yên Phú có nhu cầu sử dụng dịch vụ viễn thông công ích cần chủ động tìm hiểu thông tin tại thôn nơi cư trú hoặc liên hệ chính quyền địa phương để được hướng dẫn đăng ký. Người dân cần cung cấp đầy đủ, trung thực các thông tin cần thiết, xác định rõ nhu cầu sử dụng dịch vụ di động hay Internet cố định, lựa chọn hình thức hỗ trợ phù hợp và thực hiện đăng ký theo hướng dẫn. Việc đăng ký, rà soát và xác định đối tượng được thực hiện trên cơ sở thông tin hộ nghèo, hộ cận nghèo và các điều kiện liên quan theo quy định. Những trường hợp chưa đủ điều kiện hoặc thông tin chưa chính xác cần được kiểm tra, hướng dẫn bổ sung, điều chỉnh để bảo đảm việc hỗ trợ đúng đối tượng, công khai, minh bạch.
Người dân cũng cần lưu ý rằng chính sách hỗ trợ dịch vụ viễn thông công ích được thực hiện theo phạm vi, tiêu chuẩn dịch vụ và mức hỗ trợ do cơ quan có thẩm quyền quy định. Vì vậy, khi đăng ký, các hộ gia đình nên tìm hiểu cụ thể về loại dịch vụ, nội dung được hỗ trợ, thời gian áp dụng, điều kiện sử dụng và những khoản chi phí có thể phát sinh nếu lựa chọn thêm các dịch vụ ngoài phạm vi hỗ trợ. Không nên hiểu rằng mọi gói cước di động, Internet hoặc các dịch vụ gia tăng đều được miễn phí không giới hạn. Đồng thời, cần cảnh giác với những lời mời chào không rõ nguồn gốc, yêu cầu chuyển tiền để được nhận hỗ trợ hoặc cung cấp mật khẩu, mã xác thực cá nhân qua điện thoại, tin nhắn và mạng xã hội. Khi có nghi vấn, người dân nên kiểm tra trực tiếp với doanh nghiệp viễn thông hoặc kênh thông tin chính thức tại địa phương.
Bên cạnh việc thụ hưởng chính sách, sử dụng Internet an toàn, hiệu quả cũng là trách nhiệm của mỗi người dân. Các gia đình cần chủ động trang bị kỹ năng sử dụng dịch vụ số, bảo vệ thông tin cá nhân, cảnh giác trước các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến, không truy cập những đường dẫn đáng ngờ hoặc chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng. Cha mẹ cần quan tâm hướng dẫn con em sử dụng Internet phục vụ học tập, tìm kiếm kiến thức bổ ích, hạn chế tiếp xúc với nội dung độc hại và nâng cao kỹ năng tự bảo vệ trên môi trường mạng. Đối với người dân trong độ tuổi lao động, Internet có thể trở thành công cụ hữu ích để học nghề, tìm việc làm, tiếp cận kỹ thuật sản xuất, tham gia các hoạt động thương mại điện tử và mở rộng cơ hội phát triển kinh tế, góp phần giảm nghèo bền vững.
Việc triển khai chính sách viễn thông công ích tại xã Yên Phú không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ về mặt dịch vụ mà còn góp phần mở rộng cơ hội tham gia chuyển đổi số cho những nhóm dân cư còn gặp khó khăn. Khi các hộ nghèo, hộ cận nghèo có thêm điều kiện tiếp cận Internet, người dân sẽ thuận lợi hơn trong việc tìm hiểu chính sách, tiếp cận dịch vụ công, thông tin giáo dục, chăm sóc sức khỏe và phát triển sinh kế. Khi các cơ sở giáo dục, y tế đủ điều kiện được tăng cường kết nối, chất lượng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu cũng có cơ hội được cải thiện, đóng góp tích cực vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Chuyển đổi số chỉ thực sự có ý nghĩa khi mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận và thụ hưởng những tiện ích mà công nghệ mang lại. Vì vậy, các hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn xã Yên Phú có nhu cầu sử dụng dịch vụ viễn thông công ích hãy chủ động tìm hiểu chính sách, đăng ký theo đúng hướng dẫn, lựa chọn hình thức hỗ trợ phù hợp và sử dụng dịch vụ đúng mục đích, an toàn, hiệu quả. Mỗi kết nối Internet được mở rộng không chỉ giúp rút ngắn khoảng cách địa lý mà còn mở ra thêm cơ hội học tập, tiếp cận tri thức, phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống. Chung tay thực hiện hiệu quả chính sách viễn thông công ích chính là góp phần xây dựng xã Yên Phú ngày càng hiện đại, phát triển, hướng tới mục tiêu chuyển đổi số toàn diện, không để người dân ở vùng khó khăn bị bỏ lại phía sau.
